న్యూఢిల్లీ : ఇటీవల అమల్లోకి వచ్చిన సెంట్రల్ ఆర్మ్డ్ పోలీస్ ఫోర్స్ (జనరల్ అడ్మినిస్ట్రేషన్) చట్టం-2026లోని కీలక నిబంధనలను సవాల్ చేస్తూ విధుల్లో ఉన్న కేంద్ర సాయుధ పోలీసు బలగాల (CAPF) అధికారులు దాఖలు చేసిన పిటిషన్లపై సుప్రీంకోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి నోటీసులు జారీ చేసింది.
ఈ కేసులో ప్రధాన పిటిషనర్ సీఆర్పీఎఫ్ అసిస్టెంట్ కమాండెంట్ బిభోర్ కుమార్ సింగ్. ఆయన శౌర్య చక్ర అవార్డు గ్రహీత. 2022లో బీహార్లో జరిగిన మావోయిస్టు వ్యతిరేక ఆపరేషన్లో విధులు నిర్వహిస్తూ రెండు కాళ్లు కోల్పోయినా దేశ సేవలో తన అంకితభావాన్ని కొనసాగించారు.
జస్టిస్ మనోజ్ మిశ్రా, జస్టిస్ విజయ్ బిష్ణోయ్ ధర్మాసనం కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖతో పాటు **డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ పర్సనల్ అండ్ ట్రైనింగ్ (DoPT)**కు నోటీసులు జారీ చేసింది. తదుపరి విచారణను నవంబర్ 18, 2026కు వాయిదా వేసింది.
చట్టంలో ఏముంది?
ఏప్రిల్ 2, 2026న పార్లమెంట్ ఆమోదించి, ఏప్రిల్ 9, 2026న అమల్లోకి వచ్చిన CAPF చట్టం ప్రకారం—
- ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ (IG) పోస్టుల్లో 50 శాతం IPS అధికారులతో భర్తీ చేయాలి.
- అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్ (ADG) పోస్టుల్లో కనీసం 67 శాతం IPS అధికారులకు కేటాయించాలి.
- స్పెషల్ డైరెక్టర్ జనరల్ (SDG), డైరెక్టర్ జనరల్ (DG) పోస్టులన్నీ IPS అధికారుల డిప్యుటేషన్ ద్వారానే భర్తీ చేయాలి.
ఈ నిబంధనలను కలిగిన సెక్షన్-3, సెక్షన్-4లను రాజ్యాంగ విరుద్ధమని ప్రకటించాలని పిటిషనర్లు కోరుతున్నారు.
సుప్రీంకోర్టు గత తీర్పు అమలు చేయాలని విజ్ఞప్తి
2025 మే 23న సంజయ్ ప్రకాశ్ వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును అమలు చేయాలని పిటిషనర్లు కోరారు.
ఆ తీర్పులో CAPFల గ్రూప్-ఏ ఎగ్జిక్యూటివ్ కేడర్ అధికారులను ఆర్గనైజ్డ్ గ్రూప్-ఏ సర్వీసులుగా గుర్తిస్తూ, IG స్థాయి వరకు IPS డిప్యుటేషన్ను రెండేళ్లలో దశలవారీగా తగ్గించాలని, ఆరు నెలల్లో కేడర్ మరియు సర్వీస్ నిబంధనలను సమీక్షించాలని కేంద్రాన్ని ఆదేశించింది.
అయితే కేంద్ర ప్రభుత్వం దాఖలు చేసిన రివ్యూ పిటిషన్ను సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేసినప్పటికీ, 2026 మార్చిలో కొత్త బిల్లును తీసుకొచ్చి చట్టంగా మార్చిందని, ఇది సుప్రీంకోర్టు తీర్పు స్ఫూర్తికి విరుద్ధమని పిటిషనర్లు వాదిస్తున్నారు.
CAPF అధికారుల డిమాండ్
అన్ని CAPFల్లోని హయ్యర్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ గ్రేడ్ (HAG) పోస్టులను ఆయా బలగాల్లో అర్హత కలిగిన ఎగ్జిక్యూటివ్ కేడర్ అధికారులకే పదోన్నతుల ద్వారా భర్తీ చేయాలని, IPS డిప్యుటేషన్కు మాత్రమే పరిమితం చేయరాదని వారు కోరుతున్నారు.
ఈ చట్టం సీఆర్పీఎఫ్ (CRPF), బీఎస్ఎఫ్ (BSF), సీఐఎస్ఎఫ్ (CISF), ఐటీబీపీ (ITBP), ఎస్ఎస్బీ (SSB) వంటి కేంద్ర సాయుధ పోలీసు బలగాలకు వర్తిస్తుంది.
ఈ కేసులో సుప్రీంకోర్టు తుది తీర్పు CAPFలలో పదోన్నతులు, ఉన్నతాధికారుల నియామకాలు, భవిష్యత్ పరిపాలనా వ్యవస్థపై కీలక ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
