భారతదేశంలో ఉష్ణోగ్రతలు 45 డిగ్రీల సెల్సియస్ను దాటుతున్న వేళ, పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఎయిర్ కండిషనర్ (ఏసీ) వినియోగం గణనీయంగా పెరిగింది. ఒకప్పుడు విలాసంగా భావించిన ఏసీ ఇప్పుడు నిత్యావసరంగా మారిపోయింది. కార్యాలయాలు, కార్లు, ఇళ్లు – ఎక్కడ చూసినా చల్లని వాతావరణంలోనే ఎక్కువ సమయం గడుపుతున్నారు. అయితే, ఈ కృత్రిమ శీతలీకరణపై అధిక ఆధారపడటం ఆరోగ్యానికి ముప్పుగా మారుతోందని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
వివిధ అధ్యయనాల ప్రకారం, సహజ గాలి ప్రసరణ ఉన్న ప్రదేశాలతో పోలిస్తే ఏసీ వాతావరణంలో ఎక్కువ సమయం గడిపేవారిలో శ్వాసకోశ సమస్యలు దాదాపు 50 శాతం వరకు అధికంగా కనిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా సెంట్రల్ ఏసీ ఉన్న కార్యాలయాల్లో పనిచేసే వారిలో ‘సిక్ బిల్డింగ్ సిండ్రోమ్’ లక్షణాలు ఎక్కువగా నమోదవుతున్నాయి.
ఏసీ వల్ల కలిగే ప్రధాన ఆరోగ్య సమస్యలు
1. క్రిముల పెరుగుదలకు అనుకూల వాతావరణం
ఏసీ యంత్రాల్లో తేమ ఎక్కువగా నిల్వ ఉంటుంది. ఫిల్టర్లు, కాయిల్స్ను సమయానికి శుభ్రం చేయకపోతే బ్యాక్టీరియా, బూజు, ఫంగస్ పెరుగుతాయి. ‘లెజియోనెల్లా’ వంటి ప్రమాదకర బ్యాక్టీరియా గాలి ద్వారా వ్యాపించి తీవ్రమైన న్యూమోనియాకు కారణమయ్యే అవకాశం ఉంది. బూజు కణాలు అలర్జీలు, సైనస్ సమస్యలను పెంచుతాయి.
2. డీహైడ్రేషన్, చర్మ సమస్యలు
ఏసీ గాలి తేమను తగ్గించడం వల్ల శరీరంలో నీటి శాతం తగ్గుతుంది. దీంతో కళ్లు పొడిబారడం, మంట, ఎర్రబడటం వంటి సమస్యలు వస్తాయి. చర్మం కూడా పొడిబారి దురద, పొట్టు రాలడం వంటి సమస్యలు తలెత్తుతాయి.
3. శ్వాసకోశ ఇబ్బందులు, ఆస్తమా
ఏసీ గదుల్లో తాజా గాలి రాకపోవడం వల్ల కాలుష్య కారకాలు పెరుగుతాయి. ఫిల్టర్లు శుభ్రం చేయకపోతే కలుషిత గాలి పీల్చాల్సి వస్తుంది. ఇది ఆస్తమా, రినిటిస్ వంటి సమస్యలను పెంచుతుంది.
4. థర్మల్ షాక్ ప్రభావం
బయట అధిక వేడి నుంచి ఒక్కసారిగా చల్లని గదిలోకి వెళ్లడం వల్ల శరీరం ‘థర్మల్ షాక్’కు గురవుతుంది. ఈ ఉష్ణోగ్రత మార్పులు రోగనిరోధక శక్తిని తగ్గించి జలుబు, ఫ్లూ వంటి ఇన్ఫెక్షన్ల ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి.
5. అలసట, తలనొప్పి
ఏసీ గదుల్లో ఎక్కువసేపు ఉండడం వల్ల తలనొప్పి, అలసట, ఏకాగ్రత లోపం వంటి సమస్యలు వస్తాయి. మూసివేసిన గదుల్లో కార్బన్ డయాక్సైడ్ పెరగడం ఇందుకు ప్రధాన కారణంగా భావిస్తున్నారు.
తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
- ఏసీ ఉష్ణోగ్రతను 24–26 డిగ్రీల మధ్య ఉంచాలి
- ప్రతి కొన్ని గంటలకు గదిలో గాలి మార్పిడి జరగేలా కిటికీలు తెరవాలి
- తరచుగా నీరు, పండ్ల రసాలు తీసుకోవాలి
- ఏసీ ఫిల్టర్లను రెండు వారాలకు ఒకసారి శుభ్రం చేయాలి
- అవసరమైతే హ్యూమిడిఫైయర్ ఉపయోగించడం మంచిది
ముగింపు
ఏసీ వాడకం వేడి నుంచి ఉపశమనం కలిగించినప్పటికీ, దీన్ని మితంగా వినియోగించడం అత్యవసరం. సరైన జాగ్రత్తలు పాటిస్తే ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకుంటూనే చల్లని వాతావరణాన్ని ఆస్వాదించవచ్చు.
