భారత్కు జీ7 సభ్యత్వం లేకపోయినా, ప్రతి ఏడాది ప్రత్యేక ఆహ్వానం అందుతోంది. ఒకప్పుడు ప్రపంచ ఆర్థిక, రాజకీయ నిర్ణయాల్లో పశ్చిమ దేశాలే ఆధిపత్యం చెలాయించగా, ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ సమీకరణలు మారుతున్నాయి. ప్రపంచంలో వేగంగా ఎదుగుతున్న ఆర్థిక శక్తిగా, గ్లోబల్ సౌత్కు ప్రతినిధిగా, వ్యూహాత్మక భాగస్వామిగా భారత్ ప్రాధాన్యం పెరగడంతో జీ7 దేశాలు కూడా భారత అభిప్రాయాలను విస్మరించలేని పరిస్థితి ఏర్పడింది.
అమెరికా, బ్రిటన్, కెనడా, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, ఇటలీ, జపాన్ దేశాలతో కూడిన జీ7 ప్రపంచంలోని అత్యంత సంపన్న ఆర్థిక వ్యవస్థల సమూహంగా గుర్తింపు పొందింది. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ, భద్రత, వాతావరణ మార్పులు, సరఫరా వ్యవస్థలు వంటి కీలక అంశాలపై చర్చించి విధానాలను రూపొందించే ఈ వేదికలో భారత్కు వరుసగా ప్రత్యేక ఆహ్వానం లభించడం దేశ పెరుగుతున్న అంతర్జాతీయ ప్రభావానికి నిదర్శనంగా విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
గ్లోబల్ సౌత్కు భారత్ స్వరం
ఆసియా, ఆఫ్రికా, లాటిన్ అమెరికాలోని అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల సమస్యలు అంతర్జాతీయ వేదికలపై తగిన ప్రాధాన్యం పొందడం లేదనే భావన చాలాకాలంగా ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో ఆ దేశాల తరఫున బలంగా మాట్లాడుతున్న దేశంగా భారత్ ఎదిగింది. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల మధ్య వారధిగా వ్యవహరిస్తూ ప్రపంచ విధానాల రూపకల్పనలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. దీంతో ప్రపంచ స్థాయి నిర్ణయాలు విజయవంతం కావాలంటే భారత్ సహకారం అవసరమని జీ7 దేశాలు భావిస్తున్నాయి.
భారీ మార్కెట్గా భారత్
140 కోట్లకు పైగా జనాభాతో భారత్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద వినియోగదారుల మార్కెట్లలో ఒకటిగా నిలిచింది. డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, తయారీ రంగం, స్టార్టప్లు, సాంకేతిక రంగాల్లో దేశం వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. ప్రపంచ సరఫరా వ్యవస్థలను విస్తరించాలనుకుంటున్న అనేక దేశాలకు భారత్ విశ్వసనీయ భాగస్వామిగా మారింది. ప్రపంచ ఆర్థిక స్థిరత్వంలోనూ భారత పాత్ర పెరుగుతుండటంతో జీ7 దేశాలు భారత్తో ఆర్థిక భాగస్వామ్యానికి అధిక ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నాయి.
చైనా ప్రభావానికి సమతుల్యం
ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో చైనా ప్రభావం పెరుగుతుండటం పలు పశ్చిమ దేశాలకు ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో భౌగోళిక స్థానం, సైనిక సామర్థ్యం, ఆర్థిక బలం కలిగిన భారత్ను వ్యూహాత్మక భాగస్వామిగా పరిగణిస్తున్నారు. ఆసియాలో శక్తి సమతుల్యతను కాపాడగల కీలక దేశంగా భారత్ను జీ7 దేశాలు చూస్తున్నాయి.
వాతావరణ లక్ష్యాల సాధనలో కీలక భాగస్వామి
ప్రపంచ వాతావరణ లక్ష్యాలను సాధించడంలో భారత్ పాత్ర అత్యంత కీలకం. పునరుత్పాదక ఇంధన రంగంలో భారీ పెట్టుబడులు పెడుతూ, అంతర్జాతీయ సౌర కూటమి వంటి కార్యక్రమాలకు నాయకత్వం వహిస్తోంది. వాతావరణ మార్పులపై జరిగే ప్రతి కీలక చర్చలో భారత్కు ప్రత్యేక స్థానం లభించడానికి ఇదే ప్రధాన కారణంగా భావిస్తున్నారు.
స్వతంత్ర విదేశాంగ విధానంతో ప్రత్యేక గుర్తింపు
రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు వంటి అంతర్జాతీయ సంక్షోభాల సమయంలో భారత్ తన స్వతంత్ర విదేశాంగ విధానాన్ని కొనసాగిస్తోంది. ఏ ఒక్క కూటమికీ పూర్తిగా అనుకూలంగా కాకుండా, సంభాషణలు, దౌత్యపరమైన పరిష్కారాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది. ఈ సమతుల్య వైఖరి వల్లే ప్రపంచంలోని వివిధ శక్తి కేంద్రాలతో సమాన సంబంధాలు కొనసాగించగలుగుతోంది.
ఆహ్వానిత దేశం కంటే ఎక్కువే
జీ7 సమావేశాల్లో భారత్ పాత్ర ఇప్పుడు కేవలం ఆహ్వానిత దేశం హోదాకే పరిమితం కావడం లేదు. డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు, ఆహార భద్రత, అభివృద్ధి, సాంకేతికత, గ్లోబల్ సహకారం వంటి అంశాలపై తన ఆలోచనలు, అనుభవాలను ప్రపంచంతో పంచుకుంటోంది. ప్రపంచ సమస్యలకు పరిష్కార మార్గాలను సూచించే బాధ్యతాయుత శక్తిగా భారత్ ఎదుగుతుండటం, జీ7 వేదికలో దాని ప్రాధాన్యాన్ని మరింత పెంచుతోంది.
మొత్తంగా చూస్తే, జీ7లో సభ్యత్వం లేకపోయినా భారత్కు వరుసగా ఆహ్వానం అందడం కేవలం దౌత్య మర్యాద కాదు. ప్రపంచ రాజకీయాలు, ఆర్థిక వ్యవస్థ, భద్రత, వాతావరణ అంశాల్లో భారత్ అనివార్య భాగస్వామిగా మారిందనే విషయానికి ఇది స్పష్టమైన సంకేతంగా విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.
